Attest voor het ziekenfonds: wat geef je als psycholoog mee?

Na de sessie vraagt je cliënt: "Kan ik een attest krijgen voor mijn ziekenfonds?" Eén attest voor alle psychologen bestaat niet. Wat je meegeeft, hangt af van hoe je werkt en van wat het ziekenfonds van je cliënt vraagt. Dit artikel zet op een rij wat officieel is, wat per ziekenfonds verschilt en wat je beter niet op papier zet.

Een term uit de verplichte verzekering

Het RIZIV gebruikt de term getuigschrift voor verstrekte hulp (GVH) voor het document waarmee een zorgverlener zorg attesteert die de verplichte ziekteverzekering terugbetaalt. Het onderscheidt het GVH van het bewijsstuk dat een zorgverlener aan de patiënt bezorgt. Voor het attest van een psycholoog die buiten de conventie werkt, vonden we geen vast RIZIV-model. Neem dus geen formulier van een andere beroepsgroep over.

Binnen de conventie hoeft je cliënt niets in te dienen

Werk je binnen de RIZIV-conventie, dan loopt de vergoeding via de derdebetalersregeling: de ziekteverzekering betaalt haar deel rechtstreeks en je cliënt betaalt enkel het persoonlijk aandeel. Volgens het RIZIV hoeft de patiënt daarvoor niets te doen. Jij geeft je sessies door volgens de afspraken met je netwerk. Wat je je cliënt precies meegeeft voor het persoonlijk aandeel, controleer je in die afspraken en bij je netwerk. Het hele kader lees je in ons artikel over de terugbetaling door het RIZIV en het ziekenfonds.

Buiten de conventie bepaalt het ziekenfonds wat het wil zien

Zonder conventie is er geen RIZIV-tegemoetkoming. Je cliënt kan wel een tussenkomst krijgen uit de aanvullende verzekering van zijn ziekenfonds. Bij de fondsen die we bekeken, bestaat die enkel voor sessies waarvoor de verplichte verzekering niets terugbetaalt, en elk ziekenfonds bepaalt zelf welk bewijs het vraagt. Drie voorbeelden, zoals de ziekenfondsen ze op hun eigen website beschrijven:

• CM werkt met een aanvraagformulier, maar aanvaardt ook een eigen attest van de zorgverlener met je visum- of erkenningsnummer, de gegevens van het lid en van jou, en per sessie de datum, of ze online of fysiek was en de bedragen.
• VNZ vraagt het formulier "Psychologische begeleiding" of een eigen attest van de psycholoog. Welke gegevens erop moeten, lees je op het formulier zelf.
• Helan werkt met een formulier dat de behandelaar invult en afstempelt, maar laat ook de factuur van de zorgverlener toe. Ontbreekt de betaaldatum, je stempel of je handtekening, dan verwerkt Helan de aanvraag niet.

Ziekenfondsen passen hun regeling regelmatig aan: CM wijzigde bijvoorbeeld per 1 januari 2026 de bedragen en het aantal sessies. Zie deze voorbeelden dus als richting, niet als formulier. De actuele eisen vind je altijd bij het ziekenfonds van je cliënt.

Wat zet je op een attest, en wat niet?

Beperk je tot wat het ziekenfonds nodig heeft om de tussenkomst te berekenen:

• jouw gegevens: naam, praktijkadres, je titel zoals je die mag voeren en het visumnummer als het ziekenfonds erom vraagt;
• de naam van je cliënt; bij verschillende fondsen plakt je cliënt zelf een kleefzegel op het formulier;
• per sessie de datum, of ze in de praktijk of online plaatsvond, het betaalde bedrag en de betaaldatum;
• je handtekening en, als het ziekenfonds dat vraagt, je stempel.

Wat er niet op hoort: een diagnose, de klachten of de inhoud van de gesprekken. In de eisen die we vonden komt dat niet voor, en je beroepsgeheim blijft gelden. Beperk je ook bij e-mail, sms en apps tot wat strikt noodzakelijk is (zie patiëntendossier, beroepsgeheim en AVG). Vraagt een ziekenfonds méér, bespreek het dan eerst met je cliënt en leg de vraag voor aan de Psychologencommissie of je beroepsvereniging.

Een attest klopt met wat er gebeurd is

Attesteer enkel sessies die plaatsvonden en die je cliënt betaalde. Voor een gemiste afspraak waarvoor je een verzuimvergoeding aanrekent, is er geen consultatie om te attesteren: de Psychologencommissie beschouwt zo'n vergoeding als schadevergoeding, niet als honorarium. Zeg dat vooraf, zoals uitgelegd in ons artikel over gemiste afspraken. Let ook op de aard van de prestatie: Helan sluit bijvoorbeeld onderzoeken en testen uit van haar tegemoetkoming. Omschrijf dus juist wat je deed en pas die omschrijving nooit aan om een terugbetaling mogelijk te maken.

Beloof je cliënt bovendien nooit wat hij terugkrijgt. Dat beslist het ziekenfonds, niet jij. Zeg liever: "Vraag bij je ziekenfonds welk bewijs je nodig hebt, dan zorg ik dat het klopt."

Hoe vaak, in welke vorm?

Dat verschilt per ziekenfonds: sommige werken met een formulier waarop meerdere sessies staan, andere aanvaarden een factuur of een betalingsbewijs. Spreek met je cliënt af wanneer je het afgeeft, bijvoorbeeld na elke betaling of per reeks sessies, en bewaar een kopie in het dossier. Raakt je cliënt zijn bewijs kwijt, dan kan hij een nieuw exemplaar bij jou opvragen. Je factuur of ontvangstbewijs moet ook kloppen met je btw-statuut; dat bespreek je met je boekhouder (zie ondernemingsnummer en btw).

En je administratie?

Nerela helpt bij een deel daarvan: je noteert het ziekenfonds in het dossier van je cliënt en maakt vanuit de afspraak een ontvangstbewijs in PDF met jouw gegevens, die van je cliënt, de sessie en het bedrag. Het ziekenfonds van je cliënt komt niet op dat bewijs, Nerela heeft geen apart veld voor je visum- of RIZIV-nummer en maakt geen getuigschrift voor verstrekte hulp. Het ziekenfonds beslist of het bewijs volstaat. Nerela vervangt geen formulier van een ziekenfonds en volgt de RIZIV-conventie niet op.