Terugbetaling van een psycholoog in België: RIZIV, ziekenfonds en de conventie

Cliënten vragen het in het eerste gesprek: "Krijg ik dit terugbetaald?" Het antwoord hangt af van één ding: werk jij binnen de RIZIV-conventie voor eerstelijnspsychologische zorg, of niet? Dit artikel zet de spelregels op een rij, met de bedragen die het RIZIV zelf publiceert.

Twee manieren om te werken

Binnen de conventie. Het RIZIV betaalt een deel van de sessie via de eerstelijnspsychologische zorg in een netwerk voor geestelijke gezondheid. Je cliënt betaalt een kleine eigen bijdrage, de rest komt van de ziekteverzekering. Hiervoor moet je als psycholoog verbonden zijn aan zo'n netwerk.

Buiten de conventie. Je cliënt betaalt je eigen tarief en er is geen RIZIV-tegemoetkoming. Sommige ziekenfondsen bieden wel een tussenkomst voor psychologische begeleiding via hun aanvullende verzekering; dat verschilt per ziekenfonds, dus laat je cliënt bij zijn eigen ziekenfonds navragen welk bewijs het verlangt. Wat zo'n bewijs best bevat, lees je in ons artikel over het attest voor het ziekenfonds.

Wat de conventie betekent voor je cliënt

• Het aanbod geldt voor kinderen, jongeren en volwassenen met milde tot matige psychische problemen. Er zijn twee soorten netwerken: voor kinderen en jongeren tot en met 23 jaar en voor volwassenen vanaf 15 jaar. Een jongere van 15 tot en met 23 jaar kan tussen beide kiezen. Je cliënt heeft volgens het RIZIV geen verwijsbrief van de huisarts nodig en kan rechtstreeks contact opnemen met een psycholoog uit het netwerk.
• Het RIZIV telt de sessies per periode van 12 maanden. Bij eerstelijnsondersteuning gaat het om maximaal 8 individuele sessies in het netwerk voor volwassenen en maximaal 10 in het netwerk voor kinderen en jongeren. Een eerstelijnsbehandeling start na een functioneel bilan en telt gemiddeld 8 (volwassenen) of 10 (kinderen en jongeren) individuele sessies, met een maximum van 20. Voor groepssessies gelden andere regels; lees die op de RIZIV-pagina.
• Vanaf 24 jaar bedraagt de eigen bijdrage (het persoonlijk aandeel) 11 euro per individuele sessie, of 4 euro bij verhoogde tegemoetkoming. De eerste individuele sessie is gratis. Voor kinderen en jongeren tot en met 23 jaar is de zorg gratis (sinds 1 februari 2024).

Dit zijn de bedragen en grenzen uit de RIZIV-teksten die we raadpleegden, met het tarief van 1 januari 2026. Ze kunnen aangepast worden, dus controleer de actuele RIZIV-pagina voor je ze aan een cliënt meedeelt.

Wat jij als psycholoog moet weten

1. Je sluit je overeenkomst met een netwerk, niet met het RIZIV zelf. Voorwaarden: je hebt een erkenning van je gemeenschap en een visum van de FOD Volksgezondheid, je solliciteert bij een netwerk en na selectie ondertekenen jullie een overeenkomst. Je kunt je bij één of meerdere netwerken aansluiten, als zelfstandige of in loondienst.
2. Het netwerk selecteert. Het kiest op basis van de lokale noden, de portfolio's van de kandidaten en het beschikbare budget. Als zelfstandige toon je je klinische ervaring aan met een portfolio. Je aanvaardt bovendien de keuzes van het netwerk over de inzet van middelen en de regionale spreiding.
3. Je geeft elke sessie door volgens de procedure van de overeenkomst, en dat binnen de afgesproken termijnen. Je netwerk legt uit hoe dat praktisch verloopt.
4. Het tarief: volgens het RIZIV-tarievenblad van 1 januari 2026 bedraagt de vergoeding 91,13 euro per individuele sessie van 60 minuten, inclusief het persoonlijk aandeel van de patiënt. De tarieven worden aangepast aan de index (op 1 januari 2026 met 1,72 procent), dus controleer altijd het actuele tarievenblad.
5. Videosessies zijn mogelijk, behalve de eerste sessie: dat staat in de FAQ van het RIZIV voor zorgverleners. Je zorgt er dan voor dat je cliënt de zorg op afstand kan volgen en beveiligde communicatiemiddelen kan gebruiken. Controleer de actuele regel bij je netwerk. Meer daarover in ons artikel over online begeleiding.

Houd het kader in de gaten

De regeling wordt regelmatig bijgestuurd, bijvoorbeeld via de indexering van het tarief (in 2026 met 1,72 procent) en via omzendbrieven aan de netwerken. Het kader dat sinds 1 april 2024 geldt, wordt in de communicatie van de eerstelijnszones aangeduid als de conventie 2024-2026. Het RIZIV-model van overeenkomst met de netwerken loopt tot en met 31 december 2026, zonder stilzwijgende verlenging. Wat daarna geldt, vonden we op het moment van schrijven nog niet terug. Het RIZIV is daarvoor de enige betrouwbare bron, en je netwerk volgt het op: houd dat in het oog als je een overeenkomst voor 2027 plant.

Hoe leg je het uit aan je cliënt?

De wet patiëntenrechten verplicht je om je cliënt vooraf correct te informeren, ook over de financiële gevolgen. Voor psychologen schrijft de Deontologische Code (artikel 37) bovendien voor dat je vóór de interventie een afspraak maakt over de kosten. Dat vraagt in de praktijk drie zinnen in je eerste contact:

1. Of je deze cliënt binnen de conventie kunt ontvangen, of enkel aan je eigen tarief.
2. Wat de cliënt per sessie betaalt, en wat hij eventueel van zijn ziekenfonds kan terugvragen.
3. Hoe je omgaat met afzeggingen. Zie gemiste afspraken en herinneringen.

Een cliënt die op zoek is naar een geconventioneerde psycholoog, vindt die via de website van het netwerk geestelijke gezondheid in zijn regio. Zorg dat jouw gegevens daar kloppen, en dat je op je eigen website duidelijk zegt hoe je werkt.

En je administratie?

Voor sessies aan je eigen tarief heeft je cliënt een correct bewijs nodig voor zijn ziekenfonds. Nerela helpt bij een deel daarvan: je noteert het ziekenfonds in het dossier van je cliënt en maakt vanuit de afspraak een ontvangstbewijs in PDF met jouw gegevens, die van je cliënt, de sessie en het bedrag. Het ziekenfonds van je cliënt komt niet op dat bewijs, en Nerela maakt geen getuigschrift voor verstrekte hulp en dient niets in bij het ziekenfonds. Welk document het ziekenfonds aanvaardt, beslist het ziekenfonds zelf. De opvolging van de RIZIV-conventie doet Nerela niet; daarvoor gebruik je de tools van je netwerk.